خلاصه فصل دهم کتاب سنجش واندازه گیری دکترسیف
سؤالهاي چند گز ینه ای
سؤالهاي چند گزینه ای : سؤالهاي چند گزینه ای متداول ترین نوع سؤالهاي عینی است که هم در سنجش تواناییها و هم در سنجش میزان پیشرفت تحصیلی یادگیرندگان از ان استفاده می شود .
در این نوع سؤالها تعدادی محدودی پاسخ در اختیار آزمون شوندگان قرار داده می شود ، و آنها باید از بین پاسخ های ارائه شده پاسخ درست یا بهترین پاسخ را انتخاب کنند .
یک سؤال چند گزینه ای ازسه قسمت به قرار زیر تشکیل می شود :
1- جزء اصلی یا تنه سؤال: این قسمت مسئله یا موضوعی است که سؤال قصد اندازه گیری آن را دارد . این قسمت معمولا بصورت جمله استفهامی یا جمله ناتمام ارائه می شود .
2- جزءگزینه درست یا پاسخ درست: این جزء همان قسمتی است که آزمون شونده باید آنرا انتخاب کند .
3- جزءگزینه های انحرافی: این جزء حاوی گزینه های است که وظیفه منحرف کردن آزمون شوندگانی را دارد که نمی دانند گزینه درست کدام است .
انواع سؤالهاي چند گزینه ای.
1) نوع تنها گزینه درست
2)نوع بهترین گزینه
3) نوع منفی
انواع سؤالهاي چند گزینه ای :
1) نوع تنها گزینه درست : در این نوع سؤال که ساده ترین نوع سؤالهای چند گزینه ای است ،تنها یکی از گزینه ها درست است و بقیه گزینه ها کاملاً نادرست است
مانند :
- در کدام یک از مقیاسهای اندازه گیری زیر انجام همه عملیات ریاضی مجاز است؟ الف) اسمی ب) نسبتی پ) فاصله ای ت) ترتیبی
2)نوع بهترین گزینه : در این نوع سؤال همه گزینه درست است ،اما یکی از گزینه از همه آنها درست تر است . مانند :
مثال : می توان گفت یادگیری عبارت است از :
الف) کسب اطلاعات تازه در نتیجه آموزش
ب) ایجاد تغییرات نسبتا پایدار در رفتار بالقوه
پ) ایجاد تغییرات مطلوب و مورد نظر در رفتار یادگیرنده
ت) توانایی به خاطر سپردن و یادآوری تجارب پیشین
3) نوع منفی :در این نوع سؤال تنه سؤال به صورت منفی بیان می شود و همه گزینه ها بجز یکی از آنها درست هستند .
مانند : کدامیک از هدفهای زیر به صورت رفتاری بیان نشده است ؟
دانش آموز باید بتواند :
الف)تعریف آزمونرا در یک سطر بنویسد
ب)در باره مبارزه با گرانفروشی سخنرانی کند
پ)معلوماتخودراحتیالامکان بالا ببرد
ت) زیرکلمات مترادف دریک فهرست خط بکشد
محاسن و معايب آزمونهاي چند گزینه ای
|
ردیف |
محاسن |
معایب |
|
1 |
در مقایسه با آزمونهای تشریحی ، نمودار بهتری از محتواست. |
ممکن است موجب تشویق آمادگی کمتر از حد مناسب شود . |
|
2 |
پایایی آن نسبتا با لاست . |
ممکن است موجب تشویق حدس زدن شود . |
|
3 |
نمره دادن به آن آسان و عینی است . |
تهیه آن نسبتا دشوار است . |
|
4 |
نسبت به سایر ازمونهای عینی انعطاف پذیرتر است. (برای سنجش یادگیریهای سطوح با لا استفاده کرد .) |
گاهی اوقات از آن برای یادآوری کلمه به کلمه سوء استفاده می شود . |
|
5 |
چنانچه گزینه های انحرافی به درستی تهیه شوند ، منبع بسیار خوبی برای تشخیص مشکلات یادگیری خواهد بود. |
نسبت به سؤالهای ص غ برای پاسخ دادن به وقت بیشتری نیاز دارد. |
|
6 |
مورد علاقه معلمان و آزمون شوندگان است . |
|
قواعد تهيه سؤالهای چند گزینه ای
|
ردیف |
قو ا عد |
|
1 |
هر سؤال فقط یک موضوع یا هدف آموزشی را اندازه بگیرد. |
|
2 |
مطمئن شوید که همه گزینه ها درست جلوه دهد ،اما فقط یک گزینه بهترین ویا درست وجود داشته باشد . |
|
3 |
بیشتر از یک مسئله یا یک مطلب در هر سؤال قرار ندهید . |
|
3 |
برای اندازه گیری یادگیری سطوح با لاتر استفاده کنید ، نه فقط یادآوری کلمه به کلمه . |
|
4 |
مواظب باشید نکات دستوری راهنمای پاسخ سؤال نباشد . |
|
5 |
سؤالها کاملا روشن و واضح نوشته شود . |
|
6 |
از تکرار کلمات در گزینه ها خودداری کنید . |
|
7 |
مطلب اصلی در بدنه سؤال قرار گیرد . |
|
8 |
حتی الامکان گزینه ها متجانس انتخاب شوند . |
|
9 |
سعی کنید برای اندازه گیری یادگیری سطوح بالاتر از موقعیتهای تازه استفاده کنید . |
|
10 |
با انتخاب گزینه های انحرافی مناسب ، توجه آزمون شوندگان کم اطلاع را به آنها جلب کنید. |
|
11 |
در سؤالهاي منفی ، کلمات منفی را برجسته کنید . |
|
12 |
هر سؤال مستقل از سؤال دیگر نگارش شود . |
|
13 |
طول گزینه ها حتی المکان یک اندازه باشد .( یا طول گزینه درست در سؤالهای مختلف تغییر کند .) |
|
14 |
محل گزینه های درست درمیان گزینه ها به صورت تصادفی انتخاب شود . |
|
15 |
از نوشتن سؤالهای منفی مضاعف ( سؤال و گزینه هردو منفی ) خودداری شود . |
|
16 |
سعی شود گزینههایی همچون همه موارد با لا ، همه آنچه که گفته شدو نظایر آن خودداری شود. |
|
17 |
از گزینه هایی که یکی از آنها درست است بکار نبرید . |
|
18 |
تعداد گزینه های هر سؤال بین 3 تا 5 مورد باشد . |
|
19 |
سعی شود گزینه هایی همچون هیچ یک از موارد بالا،هیچ یک از آنها و نظایر آن خودداری شود. |
|
20 |
حتی الامکان از گزینه نمی دانم استفاده نشود ( مگر برای آزمونهای تکوینی ) |
|
21 |
سؤالهایی که به صورت جمله ناتمام نوشته می شود ، جاي خا لي را در قسمت پاياني سؤال قرار دهيد. |
عباس منصوری دانشجوی رشته ی علوم تربیتی گرایش نکنولوژی آموزشی مقطع کارشناسی دانشگاه شهیدچمران اهواز